Konstanty Prus ur. 14 kwietnia 1872 roku w Wielopolu koło Rybnika należał do tych, którzy w latach panowania pruskiego kształtowali świadomość Górnoślązaków. W codziennej pracy dziennikarza i historyka nawiązywał do polskich tradycji narodowych i związków Śląska z Macierzą.. Organizował bibliotekę Urzędu Wojewódzkiego Śląskiego (dzisiejszą Bibliotekę Śląska) i archiwum wojewódzkie. Aktywnie uczestniczył w życiu naukowym Górnego Śląska, wydając liczne rozprawy z historii Śląska, współorganizując Towarzystwo Przyjaciół Nauk na Śląsku. Do ważniejszych prac Konstantego Prusa zaliczyć należy biografie działaczy śląskich: Józefa Lompy (1913), Karola Miarki (1924) i Piotra Kołodzieja (1938), napisaną w 1932 roku obszerną monografię miasta Mikołowa i okolicy oraz słowniki nazw miejscowości Górnego Śląska (1920) i Śląska Opolskiego (1939). Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski zmarł w 1961 roku w Domu Starców w Pszczynie.

HISTORIA I WSPÓŁCZESNOŚĆ

Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna im. Konstantego Prusa jest znaczącą instytucją upowszechniania kultury w Rybniku.

Dzieje bibliotekarstwa na ziemi rybnickiej wiążą się z działalnością licznych towarzystw i organizacji katolickich o charakterze kulturalno-oświatowym. Akcja germanizacyjna wyrażająca się stałym ograniczaniem swobód prowadzona na ziemiach zaboru pruskiego w II połowie XIX wieku powodowała powstanie organizacji, których głównym celem stało się pielęgnowanie polskiego języka i kultury narodowej.

W 1895 r. Antoni Jaworowicz założył w Rybniku oddział Towarzystwa Czytelni Ludowych. W ramach TCL w Rybniku i okolicy działały biblioteki: Franciszka Morawca przy ul. Żorskiej, Teofila Szymury w Książenicach, Karola Sekuły w Lubomii i Alojzego Golca w Knurowie

Wielkie zasługi w rozwoju czytelnictwa na ziemi rybnickiej miał Maksymilian Basista. Osiadł w Rybniku w 1910 r. i założył "Księgarnię Polską" przy współudziale wydawnictwa Gebethnera i Wolffa w Krakowie, "Katolika" w Bytomiu i Karola Miarki w Mikołowie. Wspólnie z Ignacym Bułą z Rydułtów rozwinął sieć ruchomych bibliotek ludowych i kolportaż prasy polskiej.